Emzirme Hakkında Merak Edilenler

Esra Ertuğrul

Hamile Danışmanı

 

Emzirme

Anneleri genellikle hamilelikten itibaren bir telaş alır… Neyi, nasıl yapacağını bilememek ya da bebeği ile ilgili doğru bildiği şeyleri yaparken kendinden emin olamamak yeni annelerin sürekli kaygı içerisinde olmasına neden olur. Yeni doğan bir bebeğin en önemli ihtiyacı olan anne sütünü doğru emzirme tekniği ile vermek de annelerin en hassas olduğu ve dikkat etmeleri gereken bir noktadır.

Bebek dünyaya gelir gelmez, annesinin memesinden gelen kolostrum denilen proteinin ve antikorların bulunduğu sıvıyı alması çok önemlidir. İlk doğduğunda kiraz büyüklüğünde midesi olan minik bebeğin beslenmesi için az az gelen ve 3-4 gün salgılanan bu sıvıyı sık sık emmesi sağlanmalıdır.  İlk aşı yerine geçen, bebeğin bağışıklığını güçlendirip mikroplardan koruyan bu sarımsı sıvı çok değerlidir.

Emzirmenin de Tekniği Var

İlk üç hafta süt üretimi için önemli bir süreçtir. Ve bu dönemde bebeğin olabildiğince annenin memesine dokunup bol bol emzirme denemesi yapması gerekir. Bebek arama, emme ve yutma refleksiyle doğar. Dokunduğunda ağzını kocaman açar. Yutma ve emme refleksi olduğu için memeyi ağzına yerleştirdiğinizde güzelce kavrayarak emmeye başlar. Bebek ağzını açtığında, emme ucunu değil; kahverengi alanı olabildiğince ağzının içine almasını sağlamak önemlidir. Memeyi tutarken de makaslama şeklinde değil de “ C “ şeklinde, göğse yukarı doğru hafif kavis yapıp meme ucunu damağına doğru değdirmeye çalışmak gerekir.

Yeni anneler hastaneden taburcu olmadan önce yeni doğan hemşirelerinden mutlaka bebeği ve memeyi doğru tutuş pozisyonunu öğrenmeliler.  Doğru tutuş pozisyonu her anne için farklı olabilir; çünkü bu annenin fiziksel yapısıyla ilgilidir ve hem anneye hem de bebeğe konfor sağlar.

Klasik Pozisyon

Anne emzirme sırasında rahat bir pozisyonda ve stressiz bir ortamda olmalıdır.  Dik pozisyonda otururken mutlaka bel boşluğunu doldurmalıdır.  Ayağını uzatabilir de uzatmayabilir de.  Özellikle ilk zamanlarda kolçaklı bir koltukta emzirmek anne için daha konforludur. Anne kollarının altına destek yapmak için varsa emzirme yastığı ya da başka bir yastıkt da kullanabilir. Bebeğin tüm vücudu annenin koluyla desteklenmeli. Bebek ve anne karın karına bakmalıdır. Bebeğin burnu annenin göğüs ucuna paralel olmalıdır. Anne bir eliyle bebeğini tutarken diğer eliyle de memesini “C” şeklinde tutmalı ve bir parmağıyla da bebeğin burun deliklerini açmalıdır.

Bazı anneler özellikle gece beslenmesinde yatarak emzirmeyi tercih edebiliyor. Bu pozisyonda da dikkat edilmesi gereken bebekle annenin yine karın karına olması, burnun meme ucuna paralel bakmasıdır. Memenin ucundaki kahverengi alan olabildiğince bebeğin ağzına girmelidir çünkü meme ucunun kahverengi bölümünde süt odaları vardır. Onlar da kanallarla yukarı bağlıdır. Bebek ucu emerse, sadece odadaki sütü alır. Bebek o ucu değil kahverengi alanı ağzına alıp oraya baskı yaparak kanallardan sütü aşağı indirir.

Günde Kaç Kez Emzirmeli?

Yeni doğan bir bebek rahat ve huzurluysa, yaklaşık 1,5 – 2 saat kesintisiz uyur. Uykusundan kalktıktan sonra keyifle meme emmek istiyorsa, gün içinde değiştirilen 7 – 8 tane bezin en az 5 tanesi ıslandıysa her şey yolunda demektir. Annenin kaygılanmasına gerek yoktur. İlk 3-4 gün sonra biten kolostrumun ardından saatte 1 emzirilmelidir.  Doğumdan sonraki 10. 11. Ve 12. gün olgunlaşma sürecine giren anne sütü için 5 ya da 10 dakikalık sürelerle her iki meme de emzirilmelidir. İlk haftalarda yeni doğan sarılığı görülebilir. Sürekli uyuyan, yeni doğan sarılığı olmuş bebek en geç 3. saatte uyandırılmalı ve emzirilmelidir. Doğumdan 12 gün sonra

bebeğin ortalama emzirme süresi 20 dakika olmalıdır. Çünkü bebek ilk 5 dakikada sulu kısmı, arkadan gelen 15 dakikada da yağlı kısmı alır. Ancak bebek her ay 500 gr ya da 600 gr alıyorsa, keyfi de yerindeyse dakikaların ve saatlerin birebir önemi de yoktur aslında.

Gereken Durumlarda Sütü Sağmak da Bir Yöntem

Sabır göstererek bol bol ve sık sık emzirmek sütü arttırmada en iyi yoldur çünkü memeye ne kadar çok ileti gelirse süt de o kadar çok olur. Eğer meme ucunda yaralar oluştuysa ya da bebek aktif olarak ememiyorsa mutlaka pompayla sağmak gerekir.

Hastaneden henüz çıkamamış yeni doğan bir bebeği annesinin sağdığı sütle beslerken en iyi yöntem küçük kadehler ya da fincanlardır. Bebeğin kafasını hafifçe dik tutarak, özellikle emme refleksi gelişmemiş prematüre veya yeni doğan sarılığına yakalanmış bebekleri beslemek ideal bir yöntemdir. Kadehle beslemek hastane sonrası zor olabilir. O zaman da çay kaşığı ya da enjektörle ağzının kenarından minik minik damlatılabilir. Emmekte zorlanan bebek mümkün oluğunca biberonla geç tanışmalıdır. Ancak anne çok zorlanırsa anne memesine benzeyen, yavaş akımlı biberonlar kullanılabilir. Bebek biberonu da mümkünse annenin kucağında almamalıdır. Bebeğe “annemin kucağında meme, babamın ya da bakıcımın kucağında biberon emmeliyim” gibi bir kodlama verilmeli ki annesinin memesini emmekten vazgeçmesin.

Bebek emmeye başladığında tüm çene kaslarını kullanır. Sanki 8 kat merdiven çıkmak gibi yorucu ve yavaş yavaş yapılan bir iştir aslında. O yüzden ara sıra bebek durur ve bekler. Ancak akışı kolay bir biberonla tanışan bebek, 8 kat merdiveni çıkıp yorulmaktansa asansörü tercih eder ve memeyi emmek için zorlanmaktan vazgeçerek biberona beslenmek ister.

Memenin Bakımına Dikkat

Emzirmeye başladıktan sonraki ilk 10 gün meme çatlağı oluşması doğaldır. Bu süreçte sadece ılık duş alarak temizlemek yeterlidir. Sabun, deodorant ya da parfümlü kremlerle temastan kaçınılmalıdır. İlerleyen günlerde enfeksiyon oluşumunu engellemek için meme ucu ve bebeğin ağzı karbonatlı suya batırılmış gazlı bezle çok hafif, krem sürer gibi temizlenmelidir.

Meme ucundaki çatlak yerini enfeksiyona bırakırsa, annenin göğüsleri şişer ve ateşi çıkar.  Biran evvel doktora gitmek gerekir.

İlk Günlerde Emzirme ve Önemi

Emzirme anne ve bebek için hayatın başlangıcında çok önemli. Hem bebeğe hem de anneye birçok faydası var.

Bebeğin bağışıklık sistemini güçlendirmesi, büyüme ve gelişimine katkısı, hastalıklardan koruması gibi pek çok neden sayarken anne içinde rahim ve meme kanserinden koruduğunu hemen söyleyebiliriz.

Bu nedenle bebeği kucağınıza aldığınızda ilk an itibariyle emzirmeye başlamak önemli.

İlk saat içinde emzirme

Doğumdan sonraki ilk saat içinde emzirmek önemlidir çünkü:

* Bebeğin kendini güvende hissetmesini sağlar

* Bebeğiniz, kolostrumun (enfeksiyon ve hastalığa karşı koruma sağlayan ilk anne sütü) immünolojik etkilerini almaya başlar.

* Bebeğinizin sindirimi ve bağırsakları uyarılır.

* Bebek bu aşamada düzgün beslenirse emme zorlukları önlenebilir.

* Siz ve bebeğiniz arasındaki bağ güçlendirildi.

Bebeğiniz önümüzdeki 24 saat boyunca çok uykulu olabilir

Bebeklerin ilk beslenmelerinden sonra çok uykulu hale gelmesi normaldir. Bebeğinizi teninize koyup, mutlaka uyandırma denemeleri yaparak emzirmeye çalışmalısınız. Hem uykulu hem de emzirmek ilk günler yorucudur. O nedenle dinlene dinlene bebeğiniz emecektir. İlk günler yaklaşık 2 saatte bir emzirmek için bebeğinizi uyandırmalısınız.

İlk 3-4 gün kolostrum denilen içinde antikorların fazla olduğu süt miktarı az olup, 4. Günden sonra olgunlaşma sürecine geçer. Ve yaklaşık 10-12 gün içinde olgunlaşma sürecini tamamlar. Bu sürede bebeğinizi sık sık , her istediğinde her iki memeyi de emzirebilirsiniz. Ama olgunlaşma sürecinden sonra bir memedeki sütü bitirip daha sonra diğerine geçmelisiniz. Çünkü olgunlaşmış süt ilk başı suludur, daha sonra yağlı kısmı gelir. O nedenle ortalama 15-20 dk bir emzirme seansına ihtiyacınız vardır. Sizin bebeğiniz daha kısa emiyor ve kilo alımı iyi ise o zaman sorun yoktur. Aynı şekilde emzirmeye devam etmelisiniz.

Bebeğinizin 24 saat içinde en az 8–12 beslemeye ihtiyacı olacak.

Hemen emzirmeye başlamanın yanı sıra doğru pozisyonda emzirmek de çok önemli.

Memeye iyi yerleşmiş ve etkili emen bir bebeğe dışarıdan bakıldığında;

* Bebeğin ağzının geniş açık olduğu,

* Alt dudağının dışa dönmüş olduğu, çenesinin memeye dokunduğu,

* Yanaklarının yuvarlak ya da annesinin memesine doğru düzleşmiş olduğu,

* Ağzının üzerinde ve altında görülen areola büyüklüğü karşılaştırıldığında; ağzının üzerinde daha fazla, altında daha az areola bulunduğu,

* Emzirme sonrasında meme ve meme başının sağlıklı görünümde olduğu görülür.

* Bebeğin başı ve vücudu aynı doğrultuda, düz bir hat üzerinde olmalı,

* Bebeğin burnu, meme başının hizasında olacak şekilde yüzü memeye bakmalı,

* Anne bebeği kendi vücuduna yakın tutmalı.

* Anne, işaret parmağı ile memeyi alttan desteklemeli, başparmak memenin üstünde olmalı ve meme ucu ile bebeğin dudaklarına dokunmalıdır.

Bebeğinizi kucağınıza aldığınız Ve emzirmeye başladığınız an itibariyle olabildiğince emzirme denemeleri yapmak çok önemli. İlk gün bebeğinizin midesi kiraz kadar,3. Gün minik ceviz, 10. Gün ise pinpon topu büyüklüğündedir. Bu da bebeğinizin sizi neredeyse saat başı emmesi demektir.  Bu durumda bebeğime yetemiyorum, bebeğim doymuyor endişesine girmeyin. Bebeğinizin çişli bezlerini takip edin. Gün içinde 7-8 bez değiştiriryorsanız bu 5 in altına inerse o zaman bebeğinizi daha fazla emzirmeli, sütünüzün miktarını Ve emzirme pozisyonunuzu doktorunuza kontrol ettirmelisiniz.

Emziren Annenin Beslenmesi

Emziren bir anne olarak, istediğin her şeyi yiyebilirsiniz. Bebeğinizi emzirirken belirli türde yiyeceklerden kaçınmanın bir nedeni yoktur. Tüm dünyada emziren kadınlar, bazıları bol baharatlı,sarımsak bazıları da farklı farklı sebze ve meyveler beslenerek bebeklerini emzirebilirler . Sağlıklı diyetleri olmayan kadınlar bile, yüksek kaliteli anne sütüyle bebeğinin sağlıklı bir şekilde beslenmesini sağlayabilir. Emzirmek ve diyetiniz hakkında bilmeniz gerekenler aşağıdaki gibidir;

Emzirirken Sağlıklı Beslenmek

Vücudunuz, kemiklerinizde, dokularınızda ve yağınızda depoladığınız besinlerden sağlıklı anne sütü yapmak için gereken her şeyi alır. Bu sayede bebeğiniz ihtiyaç duyduğu tüm besinleri alır.Ancak, siz sağlıklı bir beslenmiyorsanız size gereken vitaminince minerallerden yoksun kalırsınız. Bu nedenle tükenmiş ve bitkin hissedeceksiniz. Sağlıklı beslendiğinizden hem bebeğinize süt üretir hem de hızla toparlar, kendinizi iyi hissedersiniz.

İyi Beslenme Anne Sütü ve Bebeğinizi Nasıl Etkiler?

Yediğiniz besinlerin çoğu anne sütünüze etki eder ve sütünüzün bileşimi,tadı Ve rengi üzerinde etkilidir. Ayrıca, emzirilen bebeklerin annelerinin diyetlerindeki gıdaların tadına alıştıklarına ve hatta daha sonraki yaşamlarında bu tür gıdalar için tercihler geliştirdiğine inanılmaktadır. Bu nedenle, emzirirken, sağlıklı ve besleyici gıdalar – meyveler ve sebzeler de dahil olmak üzere – yemek yemek, çocuğunuz için gelecekte iyi beslenme alışkanlıklarının temelini oluşturmanıza yardımcı olabilir.

Sağlıklı Emzirme Diyeti Nedir?

Çeşitli besinler içeren iyi dengelenmiş bir yemek planı, emzirme diyetinin amacıdır. Sağlıklı bir emzirme diyetinde vitaminler, mineraller, protein, süt ürünleri, tam tahıllar ve sağlıklı yağlar bulunur.

Anne sütü yapmak için emzirmeyen bir kişiden biraz daha fazla yemek yemelisiniz. Arada atıştırmalıklarla günde üç öğün yiyerek ihtiyacınız olan tüm kalorileri alabilirsiniz. Her gün çok çeşitli farklı yiyecekler yemelisiniz .Sağlıklı bir diyetiniz olmadığından endişe ediyorsanız veya yeme alışkanlıklarınızla ilgili herhangi bir sorunuz varsa, doktorunuzla, bir beslenme uzmanıyla veya bir diyetisyenle konuşun.

Hangi Besinlerin İhtiyacınız Vardır? Hangi Gıdaları Onları Getirmeniz Gerekir?

* Protein , kaslar, beyin, kemikler, kalp, akciğerler, enzimler, hormonlar ve antikorlar dahil olmak üzere vücudun tüm kısımlarını oluşturur ve önemlidir. Proteini günde birkaç kez yiyin. Etler, süt ürünleri, kabuklu yemişler, tohumlar, sebzeler ve tahıllar protein içerir.

* A vitamini , özellikle göz ve ciltte sağlıklı büyüme ve gelişme için gereklidir. A vitamini, kırmızı, turuncu ve sarı meyve ve sebzelerde, koyu yeşil yapraklı sebzelerde, karaciğer ve süt ürünlerinde bulunur.

* Demir , vücudunuzun yeni kırmızı kan hücrelerini oluşturmasına yardımcı olur, böylece enerji seviyenizi yükseltebilirsiniz. Et, balık, karaciğer, fasulye, yeşil yapraklı sebzeler, fındık, yumurta ve kepekli tahıllar yiyerek diyetinizde yeterli miktarda Demir alın.

* Sağlıklı kemikler, dişler, bağlar ve kan damarları için C vitamini gereklidir. Aynı zamanda vücudun demiri emmesine ve enfeksiyonu önlemesine yardımcı olur. C vitamini,narenciye ve meyve sularında (portakal, greyfurt, limon, kireç), çilek, domates, mango ve koyu yeşil sebzelerde bulunur.

* Folat (folik asit) doğuştan gelen engelleri önlemeye yardımcı olan ve bebeğinizin sağlığı ve gelişimi için gerekli olan bir B vitaminidir. Folik acid;turunçgiller ve meyve suları, güçlendirilmiş tam tahıllı ekmek ve tahıl, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve kuru baklagiller bulunur.

* Çinko protein ile çalışır ve vücudun sağlıklı büyüme ve gelişme, yara iyileşmesi, bağışıklık fonksiyonu ve diğer birçok şey için buna ihtiyacı vardır. Çinko et, süt ürünleri, sebzeler ve fasulyedir.

* Sağlıklı kemikler ve dişler için kalsiyum gereklidir. Vücudunuzdan alınan ve bebeğinize verilen şeyi değiştirmek için emzirirken yeterince zaten kalsiyum almanız gerekir. Süt ürünleri, portakal suyu ve yeşil yapraklı sebzeler iyi kalsiyum kaynaklarıdır.

* D vitamini vücudunuzun kalsiyum ve fosforu diyetinizden emmesine yardımcı olur ve ayrıca bebeğinizin kemiklerinin ve dişlerinin sağlıklı büyümesi için çok önemlidir. Güneş, balık, yumurta ve tahıllar, portakal suyu, süt ve yoğurt gibi D vitamini ile takviye edilmiş gıdalardan D vitamini alabilirsiniz.

* Docosahexaenoic Acid (DHA) bebeğinizin beyin ve gözlerinin gelişimini destekleyen bir yağ asididir. DHA’yı balık, yumurta, kırmızı et ve karaciğerde bulabilirsiniz.

Emziren Anneler Besleyici Gıdalar için Alışveriş Listesi

Her gün ihtiyaç duyduğunuz tüm besinleri büyük gıda gruplarından çeşitli yiyecekler yiyerek alabilirsiniz. Süpermarkete veya market alışveriş listesine eklemek için kullanacağınız yiyeceklerin listesi.

Etler: Sığır eti, tavuk, hindi, balık ve deniz ürünleri. Etin yağsız kesimi daha sağlıklı ve kırmızı etler

Meyveler: Elma, portakal, muz, armut, şeftali, çilek, üzüm, kavun, ananas, greyfurt, meyve suları, konserve meyve ve kuru meyve. Her gün çok çeşitli meyveler yiyin.

Sebzeler: Koyu yapraklı yeşillikler (brokoli, ıspanak, lahana, marul), havuç, bezelye, kabak, biber ve tatlı patates. Sebzeler diyetinizin büyük bir kısmını oluşturmalıdır.

Tam Tahıllar: Kepekli makarna, kepekli ekmek, kahverengi pirinç, tam tahıllı hububat. Tam tahıllar beyaz ekmek, beyaz pirinç ve normal makarnadan daha besleyicidir.

Süt Ürünleri: Süt, peynir, yoğurt, süzme peynir, krem peynir ve ekşi krema. Tam yağlı süt ve A vitamini ile zenginleştirilmiş yağsız veya az yağlı süt ürünlerini ve tüm sütlerden elde edilen ürünleri seçin.

Fındık, Çekirdek, Fasulye: Fıstık, fıstık ezmesi, badem, kabak çekirdeği, ayçiçeği çekirdeği, kuru fasulye, mercimek, fındık ve fındık yağı.

Sağlıklı Yağlar ve Yağlar: Zeytinyağı, kanola yağı, ayçiçek yağı, yer fıstığı yağı ve mısır yağı.Doymuş yağda yüksek oranda tereyağı, peynir kullanımını sınırlayın.

Sıvılar: Her gün altı ila sekiz bardak su veya diğer kafeinsiz içecekler arasında çok yeterli sıvıyı kullanın.

Emzirirken Hangi Gıdaları Azalıyorsunuz veya Azalıyorsunuz?

Emzirmeye karar verdiğinizde, en sevdiğiniz şeylerden vazgeçmeniz gerektiği anlamına gelmez. Bununla birlikte, kendinizi herhangi bir gıdadan mahrum etmek zorunda kalmazken, sınırlamanız gereken bazı yiyecekler vardır.

Bir fincan kahvenin tadını çıkarmak sorun değil, ama kafein içeren içecek miktarını günde bir veya iki fincanla sınırlandırmalısınız.

Tamamen kaçınmanız gereken yiyecekler yoktur, ancak bazı bebeklerde diyetinizde belirli bir maddeye karşı bir gıda duyarlılığı veya alerjisi olabilir. Aile öyküsü alerjiniz varsa ya da yediğiniz bir şeyle bebeğiniz arasında bir bağlantı kurarsanız, emzirirken o yiyeceklerden uzak durun.

 

Esra Ertuğrul

Hamile Danışmanı